Skarb narodowy - Wanda Rutkiewicz, była tą pierwszą z Polek na szczytach świata. Wanda Rutkiewicz zdobyła Mount Everest tego samego dnia którego Karol Wojtyła został wybrany na Papieża.

„Uciec jak najwyżej” - Nie dokończone życie Wandy Rutkiewicz autorstwa Ewy Matuszewskiej.

Wanda Rutkiewicz, zwana Gwiazdą Himalajów, pierwsza Polka, która zdobyła Mount Everest, zaginęła podczas swej kolejnej górskiej wyprawy.

Mało jest kobiet na świecie, które w sporcie tak ekstremalnym jak himalaizm osiągnęły tak dużo. Opowieść o niej napisała dziennikarka, a zarazem przyjaciółka. Pisze tu o pasji wspinania, ale także o Wandzie Rutkiewicz jako o człowieku, o ludziach w jej życiu, przede wszystkim zaś o ich wcale niełatwej, ale wiernej przyjaźni, tworząc zaskakująco żywy portret swej bohaterki.

Wanda Rutkiewicz-Błaszkiewicz (ur. 4 lutego 1943, zaginęła 12 maja 1992) - polska alpinistka i himalaistka, z zawodu elektronik, jedna z najbardziej znanych Polek światowego himalaizmu, jako trzecia kobieta na świecie i pierwsza Europejka stanęła na Mount Everest, najwyższym szczycie Ziemi. Urodziła się na Litwie w miejscowości Pługiany. Po II wojnie światowej z całą rodziną przyjechała do Wrocławia. Studiowała na Politechnice Wrocławskiej, z dyplomem inżyniera elektroniki pracowała w Instytucie Automatyki Systemów Energetycznych. Później przeniosła się do Warszawy, podjęła pracę w Instytucie Maszyn Matematycznych. Zapowiadała się na świetną siatkarkę, grała w I lidze (nawet kandydowała do gry w reprezentacji Polski). Pierwsze kontakty ze wspinaniem miała w Sokolikach, skałkach koło Jeleniej Góry. Tam się zaczęła jej przygoda z górami, potem były Tatry, Alpy i w końcu Himalaje. Należała do Klubu Wysokogórskiego we Wrocławiu, a po 1973 roku, kiedy przeniosła się, do Klubu Wysokogórskiego w Warszawie. Była zdecydowaną rzeczniczką i zdeterminowaną realizatorką wspinaczkowej samodzielności kobiet. Jej osiągnięcia, w szczególności dokonane w zespołach kobiecych stawiają Wandę Rutkiewicz w gronie najlepszych Himalaistek w historii. Zaginęła w 1992 podczas ataku szczytowego na Kanczendzongę. Wraz z Carlosem Carsolio12 maja o w pół do czwartej wyruszyli w górę z obozu IV na 7950 m. Po dwunastogodzinnej wspinaczce w głębokim śniegu Carsolio stanął na wierzchołku. Schodząc napotkał Wandę na wysokości ponad 8200 metrów.Mimo braku sprzętu biwakowego zdecydowała się przeczekać noc i kontynuować wejście następnego dnia. Jej ciała nie odnaleziono. W 1994,jako jedna z trzech pierwszych osób została odznaczona (pośmiertnie)Medalem im. Króla Alberta I, przyznawanym za wyjątkowe zasługi górskie przez King Albert Memorial Foundation.Zdobyła osiem z czternastu ośmiotysięczników: Mount Everest, Nanga Parbat, K2, Shisha Pangma, Gasherbrum II, Gasherbrum I, Cho Oyu i Annapurnę.

Znaczące Przejścia :

• 1968 – wschodni filar Trollryggenu w Norwegii z Haliną Krüger-Syrokomską (pierwsze przejście kobiece, siódme w ogóle),
• 1970 – Pik Lenina w Pamirze, jej pierwszy siedmiotysięcznik,
• 1972 – Noszak (7492 m) w Hindukuszu,
• 1973 – północny filar Eigeru w zespole kobiecym,
• 1975 – kierowniczka i organizatorka kobiecej wyprawy na Gasherbrumy
  • 11 sierpnia – zdobycie dziewiczego Gasherbruma III (7946 m) wspólnie z Alison Chadwick-Onyszkiewicz, Januszem Onyszkiewiczem i Krzysztofem Zdzitowieckim; jest to rekord wysokości pierwszego wejścia z udziałem kobiet,
  • 12 sierpnia – zespół kobiecy osiągnął Gasherbrum II,
• 1978 – północna ściana Matterhornu zimą w zespole kobiecym,
• 16 października 1978 – Mount Everest jako pierwszy Polak i Europejka, trzecia kobieta na szczycie świata,Wanda Rutkiewicz zdobyła Mount Everest tego samego dnia którego Karol Wojtyła został wybrany na Papieża. Jan Paweł II przyjmując później alpinistkę na audiencji skomentował ten fakt mówiąc “Dobry Bóg tak chciał, abyśmy tego samego dnia zaszli tak wysoko”
• 1985 – Aconcagua w Andach południową ścianą w stylu alpejskim.
• 15 lipca 1985 – Nanga Parbat, wraz z Krystyną Palmowską i Anną Czerwińską, ścianą Diamir (pierwsze wejście czysto kobiece),
• 23 czerwca 1986 – K2 (jako pierwsza kobieta i pierwszy Polak),
• 18 września 1987 – Shisha Pangma z Ryszardem Wareckim,
• 12 lipca 1989 – Gasherbrum II,
• 16 lipca 1990 – Gasherbrum I z Ewą Panejko-Pankiewicz,
• 26 września 1991 – Cho Oyu samotnie,
• 22 października 1991 – Annapurna południową ścianą, samotnie.

Rutkiewicz - na szczycie Everestu